کوهنوردی در جبهههای دستنخورده و فتح قلههای بکر، آرزوی هر کوهنورد آلپاینکاری است. اما وقتی در ارتفاعات بالادست، حادثهای رخ میدهد، هیچ هلیکوپتر نجات یا گروه امدادی وجود ندارد. آنجا فقط شما هستید، همنوردتان، و دیوارههای یخی که بوی مرگ میدهند.
فصل اول: رویایی که به حقیقت پیوست
در سال ۱۹۸۵، دو کوهنورد جوان و پرانرژی بریتانیایی به نامهای جو سیمپسون (۲۵ ساله) و سایمون یتس (۲۱ ساله)، تصمیم گرفتند کاری کنند که تا پیش از آن هیچکس موفق به انجامش نشده بود: فتح جبهه غربی قله سیولا گرانده (Siula Grande) در رشتهکوه آند پرو؛ دیوارهای بسیار ریزشی، دیوانهوار و خطرناک در ارتفاع ۶۳۵۶ متری.
صعود آنها با سبک آلپاین (سریع، سبک و بدون طناب ثابت) انجام شد. پس از سه روز نبرد سخت با یخ و برف، آنها موفق شدند به قله برسند. اما فرود از قله، جایی بود که جهنم واقعی آغاز شد.
فصل دوم: صدای شوم شکستن استخوان
طوفان و بوران شدیدی کوه را فرا گرفت. دید افقی تقریباً به صفر رسیده بود و دمای هوا به شدت افت کرد. دو کوهنورد با طنابی ۵۰ متری به یکدیگر متصل بودند و روی یک تیغه یخی بسیار تیز حرکت میکردند.
ناگهان، زیر پای جو خالی شد!
او از یک لبه یخی سقوط کرد. سایمون شوکه شد و تمام وزنش را روی طناب انداخت تا جو را نگه دارد. جو روی شیب برفی فرود آمد، اما ضربه چنان شدید بود که زانوی راستش خرد شد و استخوان ساق پایش به داخل مفصل زانو فرو رفت.
در کوهنوردی آلپاین در آن سالها، یک پای شکسته در ارتفاع ۶۰۰۰ متری به معنای حکم مرگ قطعی بود. جو نمیتوانست راه برود و سایمون خوب میدانست که حمل کردن یک مصدوم در این شیب مرگبار، سرعت حرکت را به شدت کاهش میدهد و احتمال مرگ هر دو نفر بر اثر سرمازدگی را به ۱۰۰ درصد میرساند. اما سایمون تصمیم گرفت رفیقش را تنها نگذارد.
فصل سوم: تاکتیک نجات در دل طوفان
سایمون طرحی جسورانه ریخت: او دو طناب ۵۰ متری را به هم گره زد (مجموعاً ۱۰۰ متر). خودش روی برف نشست و تکیهگاهی ایجاد کرد، سپس جو را ۵۰ متر به پایین میفرستاد. وقتی جو به نقطهای امن میرسید، سایمون پایین میآمد و این کار را دوباره تکرار میکردند.
این روش فوقالعاده خطرناک اما کارساز بود. آنها در تاریکی شب و طوفان سهمگین، بارها و بارها این کار را تکرار کردند و به آرامی به پایین کوه نزدیک شدند.
اما ناگهان همهچیز به هم ریخت.
در یکی از فرودها، جو به لبه یک دیواره منفی (کلاهک یخی) رسید و بدون اینکه بداند، در هوا معلق شد. او در تاریکی مطلق، وسط دیوارهای یخی، میان زمین و آسمان آویزان مانده بود و پایش به هیچجا نمیرسید.
در بالای دیواره، سایمون روی برفها نشسته بود و طناب را محکم گرفته بود. او احساس کرد طناب سفت شده و وزن جو روی آن افتاده است. سایمون منتظر ماند تا جو وزن را از روی طناب بردارد تا خودش پایین برود، اما دقایق به ساعات تبدیل شدند و هیچ تغییری رخ نداد.
فصل چهارم: تلخترین تصمیم تاریخ کوهنوردی
جو در هوا معلق بود و صدای طوفان مانع از آن میشد که فریادهایش به سایمون برسد. او سعی کرد با طناب بالا بکشد، اما دستهای یخزدهاش دیگر توان نداشتند.
در بالا، سایمون در حال یخ زدن بود. برف زیر پای او به آرامی در حال سرخوردن بود. اگر وزن جو روی طناب باقی میماند، به زودی هر دو نفر به داخل دره سقوط میکردند. سایمون یک ساعت و نیم در آن سرمای جانکاه مقاومت کرد.
او با یک دو راهی سهمگین اخلاقی روبهرو شد: آیا باید طناب را نگه دارد و همراه رفیقش بمیرد، یا طناب را ببرد و حداقل خودش را نجات دهد؟
سایمون چاقویش را درآورد. با دستانی لرزان، طناب کشیدهشده را روی تیغه گذاشت و… طناب بریده شد.
جو به درون تاریکی مطلق سقوط کرد. سایمون که از زیر فشار وزن خلاص شده بود، شب را همانجا ماند. صبح روز بعد، وقتی به لبه پرتگاه رفت، دید که طناب بریده شده و زیر آن یک شکاف عمیق یخی (کِوِراس) قرار دارد. او مطئمن شد که جو سقوط کرده و کشته شده است. سایمون با قلبی شکسته و بار سنگین گناه، به تنهایی به سمت کمپ اصلی راه افتاد.
فصل پنجم: خروج از شکاف تاریکی
اما جو نمرده بود!
او پس از بریدن طناب، از ارتفاعی حدود ۳۰ متری سقوط کرده بود و درست روی یک پل یخی در داخل شکاف عمیق فرود آمده بود. او زنده بود، اما در اعماق یک شکاف تاریک و یخزده، با یک پای خردشده و طنابی بریده!
وقتی جو دید که طناب بالای سرش بریده شده، فهمید سایمون او را رها کرده است. او دو راه داشت: همانجا بنشیند و منتظر مرگ باشد، یا به سمت اعماق تاریکتر شکاف فرود بیاید تا شاید راهی به بیرون پیدا کند.
او تصمیم گرفت به سمت تاریکی برود. فرود با یک پای شکسته در اعماق یخها شباهتی به یک معجزه داشت. اما او در انتهای شکاف، روزنهای از نور خورشید را دید. او توانست از یک شیب یخی خزیده و خود را به بیرون شکاف بکشد.
فصل ششم: سه روز خزش روی سنگ و یخ
جو بیرون آمده بود، اما هنوز کیلومترها با کمپ اصلی فاصله داشت؛ بدون آب، بدون غذا و با پایی که هر حرکتش دردی جانکاه ایجاد میکرد.
او روش جدیدی برای حرکت پیدا کرد: بدنش را روی سنگها و برفها میکشید، پاشنه پای سالمش را روی زمین میکوبید و بدنش را یک متر به جلو میراند. او برای خود هدفگذاریهای کوتاه میکرد: «باید در ۲۰ دقیقه به آن سنگ برسم.»
سه روز و سه شب طول کشید. جو دچار توهم شده بود و تکرار یک موزیک در ذهنش او را دیوانه میکرد. او حتی ادرار خود را مینوشید تا زنده بماند.
در شب سوم، سایمون در کمپ اصلی، غمگین و افسرده در حال جمعآوری وسایل بود تا فردا صبح آنجا را ترک کند. ناگهان در دل تاریکی شب، بوی تعفن و صدای نالهای ضعیف شنید. سایمون با چراغ پیشانی بیرون دوید و با صحنهای روبهرو شد که باورش نمیکرد:
جو، شبیه به یک اسکلت زنده، روی زمین میخزید و نام سایمون را صدا میزد.
جمعبندی و نتیجهگیری
جو سیمپسون به طرز معجزهآسایی نجات یافت. او بعدها کتاب معروف «Touching the Void» (لمس خلاء) را نوشت که مستند شاهکاری نیز از روی آن ساخته شد.
نکته شگفتانگیز این داستان این بود که جو هرگز سایمون را برای بریدن طناب سرزنش نکرد. او گفت: «سایمون کاملاً درست عمل کرد. اگر طناب را نمیبرید، هر دوی ما مرده بودیم. او جان خودش را نجات داد و به من هم این شانس را داد تا برای زندگی خودم بجنگم.»
این داستان، نماد والایی از اراده شکستناپذیر انسان و تصمیمگیریهای سخت در بحرانیترین لحظات زندگی است.